Bài Tập Câu Điều Kiện PDF Có Đáp Án Và Lý Thuyết

Điểm chính:

• Bài tập bao trọn cả 5 loại câu điều kiện (0, 1, 2, 3 và hỗn hợp), mỗi loại đều có đáp án và giải thích ngay đầu khối.
• Loại 0 dùng hiện tại đơn ở cả hai vế; loại 1 là if + hiện tại đơn, kết quả will + V.
• Loại 2 là if + quá khứ đơn, kết quả would + V (động từ to be dùng were cho mọi ngôi); loại 3 là if + had + V3, kết quả would have + V3.
• Câu điều kiện hỗn hợp ghép hai mốc thời gian lệch nhau, nên bám trạng từ (last year, now) để chọn đúng thì.
• Có phần bài nâng cao, viết lại câu, đảo ngữ, trắc nghiệm và bộ đề lớp 9 để bạn luyện đủ mọi dạng đề thi.
• File PDF đủ 5 loại kèm đáp án tải về ở cuối bài để bạn in ra tự luyện.

Bài viết này tổng hợp gần 100 câu bài tập câu điều kiện đủ 5 loại (0, 1, 2, 3, hỗn hợp) kèm đáp án giải thích chi tiết và file PDF tải về để bạn tự luyện. Bài đi từ bộ bài tập theo từng loại, qua các dạng nâng cao và viết lại câu, rồi khép lại bằng bảng lý thuyết công thức và phần câu hỏi thường gặp.

I. Bài tập câu điều kiện có đáp án

Dưới đây Học Ngữ Pháp đã tổng hợp các dạng bài tập câu điều kiện có đáp án chi tiết, nhanh tay hoàn thành bạn nhé!

1. Bài tập câu điều kiện loại 0 (Zero Conditional)

Điền động từ vào chỗ trống (10 câu):

1. If you ___ (heat) ice, it ___ (melt).
2. If people ___ (not/drink) water, they ___ (die).
3. If the sun ___ (shine), plants ___ (grow).
4. If you ___ (mix) red and blue, you ___ (get) purple.
5. If you ___ (touch) fire, it ___ (burn).
6. If you ___ (press) this button, the machine ___ (start).
7. If children ___ (not/sleep) enough, they ___ (be) tired.
8. If my dog ___ (see) a stranger, it ___ (bark).
9. If you ___ (boil) water, it ___ (evaporate).
10. If students ___ (study) hard, they ___ (learn) quickly.

Đáp án:

Loại 0 dùng hiện tại đơn ở cả hai vế; nhớ thêm -s/-es cho ngôi thứ ba số ít.

1. heat – melts
2. don’t drink – die
3. shines – grow
4. mix – get
5. touch – burns
6. press – starts
7. don’t sleep – are
8. sees – barks
9. boil – evaporates
10. study – learn

2. Bài tập câu điều kiện loại 1 (First Conditional)

Chia động từ trong ngoặc (10 câu):

1. If it ___ (rain) tomorrow, I ___ (bring) an umbrella.
2. If she ___ (study) hard, she ___ (pass) the test.
3. If they ___ (not/come), we ___ (start) without them.
4. If he ___ (call) me, I ___ (answer).
5. If I ___ (have) free time, I ___ (visit) you.
6. If we ___ (be) late, the teacher ___ (be) angry.
7. If the weather ___ (be) nice, we ___ (go) to the park.
8. If you ___ (eat) too much, you ___ (feel) sick.
9. If my mom ___ (cook), we ___ (eat) at home.
10. If they ___ (play) well, they ___ (win) the match.

Đáp án:

Loại 1: mệnh đề if dùng hiện tại đơn, mệnh đề chính dùng will + V.

1. rains – will bring
2. studies – will pass
3. don’t come – will start
4. calls – will answer
5. have – will visit
6. are – will be
7. is – will go
8. eat – will feel
9. cooks – will eat
10. play – will win

Tham khảo thêm bài viết: Bài tập câu điều kiện loại 1

3. Bài tập câu điều kiện loại 2 (Second Conditional)

Viết lại câu giả định (10 câu):

1. If I ___ (be) you, I ___ (not/do) that.
2. If he ___ (know) her, he ___ (talk) to her.
3. If we ___ (have) more money, we ___ (travel) abroad.
4. If she ___ (be) taller, she ___ (be) a model.
5. If they ___ (study), they ___ (get) better grades.
6. If my dad ___ (be) younger, he ___ (play) football.
7. If she ___ (live) in Paris, she ___ (speak) French fluently.
8. If I ___ (win) the lottery, I ___ (buy) a big house.
9. If you ___ (ask) him, he ___ (help) you.
10. If we ___ (not/be) busy, we ___ (join) your party.

Đáp án:

Loại 2: if + quá khứ đơn, kết quả would + V; động từ to be dùng were cho mọi ngôi.

1. were – wouldn’t do
2. knew – would talk
3. had – would travel
4. were – would be
5. studied – would get
6. were – would play
7. lived – would speak
8. won – would buy
9. asked – would help
10. weren’t – would join

4. Bài tập câu điều kiện loại 3 (Third Conditional)

1. If I ___ (study) harder, I ___ (pass) the exam.
2. If she ___ (not/forget) the ticket, she ___ (catch) the train.
3. If we ___ (leave) earlier, we ___ (arrive) on time.
4. If they ___ (invite) me, I ___ (join) the party.
5. If he ___ (not/miss) the bus, he ___ (be) here on time.
6. If the weather ___ (be) better, we ___ (go) camping.
7. If she ___ (listen) to me, she ___ (avoid) mistakes.
8. If I ___ (know) the answer, I ___ (tell) you.
9. If we ___ (leave) home earlier, we ___ (not/miss) the last train.
10. If the doctor ___ (arrive) sooner, he ___ (save) the patient.

Đáp án:

Loại 3: if + had + V3, kết quả would have + V3 (giả định trái quá khứ).

1. had studied – would have passed
2. hadn’t forgotten – would have caught
3. had left – would have arrived
4. had invited – would have joined
5. hadn’t missed – would have been
6. had been – would have gone
7. had listened – would have avoided
8. had known – would have told
9. had left – wouldn’t have missed
10. had arrived – would have saved

5. Bài tập câu điều kiện hỗn hợp (Mixed Conditional)

1. If I ___ harder last year, I ___ at university now.
   – A. studied – am
   – B. had studied – would be
   – C. study – will be
2. If she ___ more careful yesterday, she ___ in hospital now.
   – A. is – isn’t
   – B. was – won’t be
   – C. had been – wouldn’t be
3. If they ___ in London, they ___ the concert last night.
   – A. live – can join
   – B. lived – will join
   – C. had lived – would have joined
4. If I ___ a better job, I ___ happier now.
   – A. had found – would be
   – B. found – am
   – C. find – will be
5. If he ___ earlier, he ___ at the airport now.
   – A. left – will be
   – B. had left – would be
   – C. leaves – is
6. If we ___ enough money, we ___ a new house last year.
   – A. have – buy
   – B. had had – would have bought
   – C. had – will buy
7. If she ___ harder, she ___ successful now.
   – A. worked – is
   – B. had worked – would be
   – C. works – will be
8. If I ___ English well, I ___ a better job last year.
   – A. had spoken – would have got
   – B. spoke – will get
   – C. speaks – gets
9. If they ___ more friendly, we ___ closer now.
   – A. were – are
   – B. had been – would be
   – C. are – will be
10. If my teacher ___ me yesterday, I ___ more confident now.
    • A. encourages – am
    • B. had encouraged – would feel
    • C. encouraged – felt

Đáp án:

Hỗn hợp: ghép điều kiện quá khứ (had + V3) với kết quả hiện tại (would + V), bám mốc thời gian ở hai vế.

1. B
2. C
3. C
4. A
5. B
6. B
7. B
8. A
9. B
10. B

II. Bài tập câu điều kiện nâng cao (B1+)

Bài tập câu điều kiện nâng cao khác bài cơ bản ở chỗ trộn nhiều loại trong cùng một câu, đặt trong ngữ cảnh dài và thêm dạng sửa lỗi. Ở mức này, bạn phải tự nhận biết mốc thời gian và tính thật hay giả định để chọn đúng loại 1, 2, 3 hay hỗn hợp.

Ở phần dưới, bạn sẽ luyện đủ các dạng bài nâng cao hay gặp trong đề thi: chọn đáp án trộn loại trong đoạn văn dài, sửa lỗi sai (find & correct), và hoàn thành câu trộn loại 2 với loại 3. Đây cũng là những dạng xuất hiện thường xuyên trong phần error correction của đề TOEIC, IELTS và bài kiểm tra trên lớp ở trình độ B1 trở lên.

Dạng 1: Chọn đáp án trộn loại (ngữ cảnh dài). Chọn dạng động từ đúng cho mỗi chỗ trống.

1. Sarah is exhausted. If she (1) __ so much coffee every night, she (2) ____ better and wouldn’t feel so tired now.
   – (1) A. drinks B. didn’t drink C. hadn’t drunk
   – (2) A. will sleep B. would sleep C. would have slept
2. We missed the flight this morning. If the taxi (3) __ on time, we (4) ____ on the plane now.
   – (3) A. arrives B. arrived C. had arrived
   – (4) A. will be B. would be C. would have been
3. Whenever the temperature (5) __ below zero, the pipes _ freeze. So if you (6) the heating on tonight, they ___ fine tomorrow.
   – (5) A. drops B. dropped C. had dropped
   – (6) A. keep B. kept C. had kept

Đáp án Dạng 1:

1. (1) B: didn’t drink; (2) B: would sleep. Giả định trái với hiện tại (cô ấy vẫn đang uống nhiều), nên dùng loại 2: quá khứ đơn ở mệnh đề if, would + V ở kết quả. Trạng từ now xác nhận kết quả ở hiện tại.
2. (3) C: had arrived; (4) B: would be. Điều kiện trái với quá khứ (this morning) nhưng kết quả ở hiện tại (now) nên đây là hỗn hợp: had + V3 ghép với would + V.
3. (5) A: drops; (6) A: keep. Câu đầu là chân lý (loại 0: hiện tại đơn cả hai vế). Câu sau là điều kiện có thật ở tương lai (tonight, tomorrow) nên dùng loại 1: hiện tại đơn ở if, will ở kết quả.

Dạng 2: Sửa lỗi sai (find & correct). Mỗi câu có một lỗi. Tìm và sửa lại cho đúng.

4. If it will rain tomorrow, we will cancel the picnic.
5. If I was the manager, I would give everyone a day off.
6. If she had studied medicine, she will be a doctor now.
7. Unless you don’t hurry, you will miss the bus.
8. If they would have told me earlier, I could have helped.
9. If he drives more carefully, he wouldn’t have crashed the car last week.

Đáp án Dạng 2:

4. will rain → rains. Mệnh đề if của loại 1 không dùng will; động từ chia ở hiện tại đơn.
5. was → were. Ở loại 2 văn phong chuẩn, động từ to be dùng were cho mọi ngôi, kể cả I.
6. will be → would be. Điều kiện trái quá khứ, kết quả trái hiện tại (now) là hỗn hợp, nên kết quả dùng would + V, không phải will.
7. Bỏ don't: Unless you hurry. Vì unless đã mang nghĩa if...not, mệnh đề sau unless phải ở dạng khẳng định, không phủ định lần nữa.
8. would have told → had told. Mệnh đề if của loại 3 dùng had + V3, không dùng would have.
9. drives → had driven (và giữ last week). Kết quả wouldn't have crashed ... last week là loại 3, nên mệnh đề if phải là had + V3.

Dạng 3: Hoàn thành câu trộn loại 2 và loại 3. Chia động từ trong ngoặc cho đúng.

10. If you __ (tell) me about the meeting yesterday, I ____ (be) there now.
11. If she __ (be) more organized in general, she ____ (not/miss) the deadline last Friday.
12. If we __ (save) money when we were young, we ____ (own) a house today.

Đáp án Dạng 3:

10. had told – would be. Điều kiện ở quá khứ (yesterday) → had + V3; kết quả ở hiện tại (now) → would + V. Đây là hỗn hợp quá khứ sang hiện tại.
11. were – wouldn’t have missed. Điều kiện là đặc điểm chung ở hiện tại (in general) → loại 2 dùng were; kết quả ở quá khứ (last Friday) → would have + V3. Đây là hỗn hợp hiện tại sang quá khứ.
12. had saved – would own. Điều kiện trái quá khứ (when we were young) → had + V3; kết quả trái hiện tại (today) → would + V.

Lỗi thường gặp ở mức nâng cao: hai lỗi khiến người học mất điểm nhiều nhất là nhầm loại 2 với loại 3 (không để ý mốc thời gian là hiện tại hay quá khứ) và viết if I was thay vì if I were. Trước khi chọn thì, hãy hỏi: chuyện này xảy ra ở thời điểm nào, và nó có thật hay chỉ là giả định?

III. Bài tập viết lại câu điều kiện (transformation)

Viết lại câu điều kiện là dạng bài đổi cách diễn đạt nhưng giữ nguyên nghĩa, thường gặp nhất là chuyển unless thành if...not, dùng but for thay cho mệnh đề if, hoặc đảo ngữ bỏ if. Nguyên tắc cốt lõi: giữ đúng mốc thời gian và tính giả định của câu gốc khi đổi thì.

Ba phép chuyển đổi bạn cần nắm trước khi làm bài:

• unless = if...not: mệnh đề sau unless luôn ở dạng khẳng định.
• but for + N (hoặc but for + V-ing) = if it weren't for (giả định hiện tại) hoặc if it hadn't been for (giả định quá khứ).
• Câu gốc nêu sự việc có thật → câu điều kiện giả định: lùi thì một bậc và thường đảo nghĩa (khẳng định thành phủ định) để giữ đúng ý.

Dạng 1: Chuyển unless và if…not. Viết lại câu bằng từ trong ngoặc, giữ nguyên nghĩa.

1. If you don’t water the plants, they will die. (unless)
2. Unless you book early, you won’t get a good seat. (if)
3. If she hadn’t reminded me, I would have forgotten. (unless)

Đáp án Dạng 1:

1. Unless you water the plants, they will die. if...not chuyển thành unless thì bỏ not, giữ nguyên các thì còn lại (loại 1).
2. If you don’t book early, you won’t get a good seat. unless chuyển ngược thành if...not, nên thêm don't vào mệnh đề điều kiện.
3. Unless she had reminded me, I would have forgotten. Câu loại 3, khi chuyển if...not (hadn't reminded) sang unless thì bỏ not, giữ had + V3.

Dạng 2: Chuyển but for và without. Viết lại bằng cụm trong ngoặc.

4. If it weren’t for your help, I couldn’t finish this. (but for)
5. But for the heavy rain, we would have gone hiking. (if)
6. Without his advice, I would have made the wrong choice. (if it hadn’t been for)

Đáp án Dạng 2:

4. But for your help, I couldn’t finish this. if it weren't for + N rút gọn thành but for + N, giữ nguyên kết quả loại 2.
5. If it hadn’t been for the heavy rain, we would have gone hiking. Kết quả là loại 3 (would have gone), nên but for mở lại thành if it hadn't been for.
6. If it hadn’t been for his advice, I would have made the wrong choice. without + N ở ngữ cảnh quá khứ tương đương if it hadn't been for + N.

Dạng 3: Gộp nguyên nhân và kết quả thành câu điều kiện. Dựa vào hai câu cho sẵn, viết một câu điều kiện giữ nghĩa.

7. He didn’t set an alarm. He woke up late.
8. I don’t have her number. I can’t call her.
9. They took the wrong turn. They arrived two hours late.

Đáp án Dạng 3:

7. If he had set an alarm, he wouldn’t have woken up late. Hai sự việc có thật ở quá khứ → viết lại thành loại 3 và đảo nghĩa (có thật thành giả định phủ định).
8. If I had her number, I could call her. Sự việc có thật ở hiện tại → viết lại thành loại 2, đảo nghĩa và lùi thì về quá khứ đơn.
9. If they hadn’t taken the wrong turn, they wouldn’t have arrived two hours late. Sự việc quá khứ → loại 3, đảo cả hai vế sang phủ định để giữ đúng quan hệ nguyên nhân và kết quả.

IV. Bài tập đảo ngữ câu điều kiện

Đảo ngữ câu điều kiện là cách viết trang trọng hơn bằng cách bỏ if và đảo trợ động từ lên đầu mệnh đề điều kiện: Should cho loại 1, Were cho loại 2, Had cho loại 3. Nghĩa của câu không đổi, chỉ mang sắc thái nhấn mạnh và học thuật hơn.

Ba công thức đảo ngữ theo từng loại:

• Loại 1: Should + S + V, S + will/imperative. Ví dụ: Should you need help, call me. (Nếu bạn cần giúp đỡ, hãy gọi tôi.)
• Loại 2: Were + S (+ to V), S + would + V. Ví dụ: Were I rich, I would travel the world. (Nếu tôi giàu, tôi sẽ đi khắp thế giới.)
• Loại 3: Had + S + V3, S + would have + V3. Ví dụ: Had she known, she would have come. (Nếu cô ấy biết, cô ấy đã đến.)

Dạng 1: Viết lại câu if sang đảo ngữ. Bỏ if và đảo trợ động từ.

1. If you should have any questions, please email us.
2. If I were you, I would apologize.
3. If they had left earlier, they would have caught the train.
4. If it were not for your support, the project would fail.
5. If he had not warned me, I would have signed the contract.

Đáp án Dạng 1:

1. Should you have any questions, please email us. Loại 1 đảo should lên đầu, bỏ if.
2. Were I you, I would apologize. Loại 2 đảo were lên đầu; giữ were cho mọi ngôi.
3. Had they left earlier, they would have caught the train. Loại 3 đảo had lên đầu, giữ V3.
4. Were it not for your support, the project would fail. If it were not for đảo thành Were it not for.
5. Had he not warned me, I would have signed the contract. If ... had not đảo thành Had + S + not + V3.

Dạng 2: Nhận diện và chia đúng dạng đảo ngữ. Điền dạng đúng của động từ trong ngoặc.

6. ______ (Should) you change your mind, let me know.
7. ______ (Be) I in your position, I would accept the offer.
8. ______ (Have) we booked earlier, we would have paid less.

Đáp án Dạng 2:

6. Should: loại 1: Should you change your mind....
7. Were: loại 2: Were I in your position...; động từ to be luôn là were.
8. Had: loại 3: Had we booked earlier..., theo sau là V3.

Lưu ý khi làm bài: đảo ngữ là dạng trang trọng, xuất hiện nhiều trong đề thi và dễ mất điểm vì người học không nhận ra đó là câu điều kiện. Khi thấy Should, Were hoặc Had đứng đầu câu mà không có if, hãy đọc như một mệnh đề điều kiện: Had + S + V3 ở đầu câu chính là câu điều kiện loại 3.

V. Bài tập trắc nghiệm câu điều kiện

Với bài trắc nghiệm câu điều kiện, mẹo nhanh nhất là nhìn thì của mệnh đề đã cho để suy ra loại câu điều kiện, rồi loại trừ đáp án có thì không khớp. Ví dụ nếu mệnh đề chính có would have + V3, mệnh đề if bắt buộc là had + V3 (loại 3).

Chọn đáp án đúng cho mỗi câu. Bộ câu dưới đây trộn cả 5 loại (0, 1, 2, 3, hỗn hợp).

1. If water reaches 100°C, it ______.
   – A. boils B. will boil C. would boil
2. If the bus is late, we ______ a taxi.
   – A. take B. will take C. would take
3. If I ______ you, I would take the job.
   – A. am B. was C. were
4. If she had trained harder, she ______ the medal.
   – A. would win B. would have won C. will win
5. If I had accepted that offer, I ______ in Tokyo now.
   – A. would live B. would have lived C. will live
6. ______ you finish early, you can leave.
   – A. If B. Unless C. Should
7. We won’t get there on time ______ we leave now.
   – A. if B. unless C. as long as
8. If he ______ harder last semester, he wouldn’t be on probation now.
   – A. studied B. had studied C. studies
9. If plants ______ enough sunlight, they grow faster.
   – A. get B. will get C. would get
10. If they ______ us, we would have joined them.
    • A. invited B. had invited C. would invite

Đáp án và giải thích:

1. A: boils. Chân lý khoa học (loại 0): cả hai vế dùng hiện tại đơn.
2. B: will take. Điều kiện có thật ở tương lai (loại 1): if hiện tại đơn, kết quả will.
3. C: were. Giả định trái hiện tại (loại 2): to be dùng were cho mọi ngôi.
4. B: would have won. Mệnh đề if là had trained (loại 3) nên kết quả phải là would have + V3.
5. A: would live. Mệnh đề if had accepted ở quá khứ nhưng kết quả có now ở hiện tại → hỗn hợp, kết quả dùng would + V.
6. C: Should. Đảo ngữ loại 1 thay cho If; Unless sai nghĩa vì câu không mang ý phủ định.
7. B: unless. unless = if...not: sẽ không đến kịp nếu không đi ngay. as long as không hợp nghĩa.
8. B: had studied. Kết quả wouldn't be ... now ở hiện tại, điều kiện last semester ở quá khứ → hỗn hợp, if dùng had + V3.
9. A: get. Quy luật tự nhiên (loại 0): cả hai vế hiện tại đơn.
10. B: had invited. Kết quả would have joined là loại 3 nên if phải là had + V3.

VI. Bài tập câu điều kiện lớp 9

Câu điều kiện lớp 9 theo chương trình SGK tập trung vào loại 1 (điều kiện có thật ở hiện tại hoặc tương lai) và loại 2 (giả định không có thật ở hiện tại), còn loại 0 và loại 3 chỉ ở mức nhận biết. Vì vậy khi ôn kiểm tra lớp 9, bạn nên luyện kỹ hai loại này trước.

Đề kiểm tra lớp 9 hay ra hai kiểu: chia động từ trong ngoặc và chọn đáp án cơ bản. Bộ đề dưới đây bám đúng độ khó lớp 9 và không lặp lại các câu ở phần bài tập theo loại phía trên.

Dạng 1: Chia động từ trong ngoặc (loại 1 và loại 2).

1. If the weather __ (be) sunny this weekend, we ____ (have) a picnic.
2. If I __ (finish) my homework early, I ____ (watch) TV tonight.
3. If she __ (be) taller, she ____ (join) the volleyball team.
4. If my brother __ (have) a bike, he ____ (ride) to school every day.
5. If you __ (not/wear) a coat, you ____ (catch) a cold.
6. If we __ (live) near the sea, we ____ (swim) every morning.

Đáp án Dạng 1:

1. is – will have. Điều kiện có thật ở tương lai (loại 1).
2. finish – will watch. Loại 1: if hiện tại đơn, kết quả will.
3. were – would join. Giả định trái hiện tại (loại 2), dùng were.
4. had – would ride. Loại 2: giả định không có thật ở hiện tại.
5. don’t wear – will catch. Loại 1 với mệnh đề if phủ định.
6. lived – would swim. Loại 2: điều kiện không có thật ở hiện tại.

Dạng 2: Chọn đáp án đúng.

7. If it rains, we ______ at home.
   – A. stay B. will stay C. would stay
8. If I ______ a million dollars, I would help poor children.
   – A. have B. had C. will have
9. If you heat water to 100°C, it ______.
   – A. boils B. will boil C. boiled
10. If he ______ hard, he will pass the exam.
    • A. studies B. studied C. would study

Đáp án Dạng 2:

7. B: will stay. Loại 1: điều kiện có thật ở tương lai.
8. B: had. Loại 2: giả định không có thật ở hiện tại.
9. A: boils. Chân lý (loại 0): cả hai vế hiện tại đơn.
10. A: studies. Loại 1: if hiện tại đơn, kết quả will pass.

Muốn luyện thêm dạng loại 1 chuyên sâu, bạn có thể tham khảo bài bài tập câu điều kiện loại 1. Bộ đề lớp 9 đầy đủ cũng có trong khối tải PDF ở phần dưới để bạn in ra ôn trước kỳ kiểm tra.

VII. Các loại câu điều kiện: công thức, dấu hiệu nhận biết, cách dùng

Để làm bài tập câu điều kiện 10/10 điểm, hãy cùng Học Ngữ Pháp điểm danh cấu trúc và cách dùng của từng loại câu điều kiện loại 0, 1, 2, 3, hỗn hợp dưới đây bạn nhé!

1. Bảng tổng hợp công thức 5 loại (0/1/2/3/hỗn hợp)

Loại câu điều kiện	Cấu trúc	Cách dùng	Ví dụ
Điều kiện loại 0	If + S + V(s/es), S + V(s/es)	Diễn tả sự thật hiển nhiên, chân lý	If you heat ice, it melts. (Nếu bạn đun nóng băng, nó sẽ tan chảy.)
Điều kiện loại 1	If + Present Simple, S + will/can + V	Điều kiện có thể xảy ra trong hiện tại/tương lai	If she studies hard, she will pass the exam. (Nếu cô ấy học chăm chỉ, cô ấy sẽ vượt qua kỳ thi.)
Điều kiện loại 2	If + Past Simple, S + would/could + V	Giả định không có thật ở hiện tại	If I were you, I would change my plan. (Nếu tôi là bạn, tôi sẽ thay đổi kế hoạch của mình.)
Điều kiện loại 3	If + Past Perfect, S + would/could + have + V-ed	Giả định không có thật trong quá khứ	If I had studied harder, I would have passed the test. (Nếu tôi đã học chăm hơn, tôi đã vượt qua bài kiểm tra.)
Điều kiện hỗn hợp	Kết hợp nhiều thì khác nhau	Giả định tình huống phức tạp	If I had worked harder, I would be rich now. (Nếu tôi đã làm việc chăm chỉ hơn, bây giờ tôi đã giàu rồi.)

2. Dấu hiệu nhận biết và cách chọn đúng loại

Phần lớn lỗi chọn sai loại câu điều kiện không đến từ việc quên công thức, mà từ việc không xác định được mốc thời gian và tính thật hay giả định của tình huống. Hai trục này quyết định bạn dùng loại nào.

Loại	Dấu hiệu nhận biết	Mốc thời gian	Thật hay giả định
Loại 0	Chân lý, quy luật, thói quen luôn đúng	Luôn đúng, không gắn thời điểm	Có thật
Loại 1	Điều kiện có khả năng xảy ra; hay có tomorrow, tonight	Hiện tại hoặc tương lai	Có thể có thật
Loại 2	Giả định trái với thực tế bây giờ; if I were...	Hiện tại	Không có thật ở hiện tại
Loại 3	Tiếc nuối về chuyện đã qua; hay có yesterday, last year	Quá khứ	Không có thật ở quá khứ
Hỗn hợp	Trạng từ thời gian ở hai vế lệch nhau (last year với now)	Điều kiện và kết quả khác mốc	Không có thật, hai thời điểm

Cặp dễ nhầm nhất là loại 2 và loại 3: loại 2 là giả định trái với hiện tại (dùng quá khứ đơn), còn loại 3 là giả định trái với quá khứ (dùng quá khứ hoàn thành). Khi gặp câu mới, hãy hỏi hai câu ngắn: chuyện này xảy ra ở thời điểm nào, và nó có thật không? Trả lời được hai câu đó là bạn chọn được loại.

3. Câu điều kiện hỗn hợp: khi nào dùng

Câu điều kiện hỗn hợp dùng khi điều kiện và kết quả xảy ra ở hai mốc thời gian khác nhau, thường là một giả định trái với quá khứ dẫn đến kết quả trái với hiện tại (If I had studied, I would be a doctor now. = Nếu tôi đã học, giờ tôi đã là bác sĩ). Dấu hiệu nhận biết là trạng từ thời gian ở hai mệnh đề lệch nhau.

Hai dạng hỗn hợp phổ biến:

• Quá khứ sang hiện tại: If + had + V3, S + would + V (now). Ví dụ: If she had saved money, she would have a car now. (Nếu cô ấy đã tiết kiệm, giờ cô ấy đã có xe.) Dấu hiệu: điều kiện gắn quá khứ, kết quả có now.
• Hiện tại sang quá khứ: If + past simple, S + would have + V3. Ví dụ: If he were more careful, he wouldn't have failed yesterday. (Nếu anh ấy cẩn thận hơn, hôm qua anh ấy đã không trượt.) Dấu hiệu: điều kiện là đặc điểm chung ở hiện tại, kết quả gắn yesterday.

Dấu hiệu để phân biệt hỗn hợp với loại 3 nằm ở trạng từ thời gian: nếu điều kiện và kết quả cùng ở quá khứ thì là loại 3, còn khi hai vế gắn hai mốc lệch nhau (last year với now) thì bắt buộc dùng hỗn hợp.

VIII. Tải bài tập câu điều kiện PDF (có đáp án)

Ngoài các phần bài tập ở trên, dưới đây Học Ngữ Pháp đã sưu tầm nhiều dạng bài tập về câu điều kiện PDF có đáp án, nhanh tay tải xuống và luyện tập bạn nhé!

DOWNLOAD 50+ BÀI TẬP CÂU ĐIỀU KIỆN LOẠI 0, 1, 2, 3, HỖN HỢP PDF CÓ ĐÁP ÁN NGAY!

IX. Câu hỏi thường gặp về bài tập câu điều kiện

Đây là những điểm bạn hay tra cứu riêng sau khi làm bài, được trả lời gọn để dễ tham khảo lại. Nếu cần luyện sâu hơn về câu điều kiện loại 2, bạn có thể mở bài riêng theo từng loại.

1. Câu điều kiện có mấy loại?

Câu điều kiện trong tiếng Anh có 5 loại: loại 0, loại 1, loại 2, loại 3 và câu điều kiện hỗn hợp. Chúng khác nhau ở mốc thời gian và mức độ có thật của tình huống giả định: loại 0 nói chân lý, loại 1 nói điều có thể xảy ra, loại 2 giả định trái hiện tại, loại 3 giả định trái quá khứ, còn hỗn hợp ghép hai mốc thời gian khác nhau.

2. Cách phân biệt câu điều kiện loại 2 và loại 3?

Loại 2 diễn tả giả định trái với hiện tại (If I were rich, I would travel. = Nếu tôi giàu, tôi sẽ đi du lịch), còn loại 3 diễn tả giả định trái với quá khứ (If I had been rich, I would have travelled. = Nếu tôi đã giàu, tôi đã đi du lịch). Khác biệt nằm ở thì: loại 2 dùng quá khứ đơn, loại 3 dùng quá khứ hoàn thành.

3. Đảo ngữ câu điều kiện là gì?

Đảo ngữ câu điều kiện là cách viết bỏ if và đưa trợ động từ Should, Were hoặc Had lên đầu mệnh đề điều kiện để câu trang trọng hơn mà nghĩa không đổi. Ví dụ: If he had known chuyển thành Had he known (Nếu anh ấy đã biết).

4. Unless dùng trong câu điều kiện như thế nào?

Trong câu điều kiện, unless có nghĩa là if...not (nếu…không) và mệnh đề đi sau unless luôn ở dạng khẳng định. Ví dụ: Unless you hurry, you will be late. = If you don't hurry, you will be late. (Nếu bạn không nhanh lên, bạn sẽ trễ.)

5. Làm sao để làm đúng bài tập viết lại câu điều kiện?

Để viết lại câu điều kiện đúng, hãy (1) xác định loại và mốc thời gian của câu gốc, (2) chọn phép chuyển đổi phù hợp (unless, but for, đảo ngữ), (3) đổi thì cho khớp nhưng giữ nguyên nghĩa. Cuối cùng, đọc lại để chắc chắn câu mới cùng nghĩa với câu gốc.